Sinema dünyası üzerine 5 yetkin kitap seçkimizde yönetmenlere, kurguya ve farklı kuramlara yakından bakan eserleri inceledik.

Günümüzde herhangi bir alanın uzmanlığına olan saygının gittikçe düştüğü ve nitelikten uzak bir çok sesliliğe sürüklendiğimiz ülkemizde, sinema kültürünü sosyal mecraların yıldırım hızıyla değişen gündeminden kavramaya çalışmak iyimser bir çaba. En çok sükse yapan filmlerin dahi birkaç gün konuşulup aniden tarihten silinmiş gibi olduğu bir çağın içindeyiz. Niyetimiz, romantik bir yerden bu dinamikleri yermeye girişmek değil elbette: Filmler üzerine düşünmenin, tekrar tekrar dönüp yeni şeyler keşfetmenin, sinemanın diğer sanat dallarıyla ilişkisi üzerine kafa yormanın yolunu açan en iyi yöntemlerden biri olan kitapları tanıtmak…

İşte sinema dünyası üzerine 5 yetkin kitap:

5- GÖRME BİÇİMLERİ (JOHN BERGER)

gorme bicimleri berger

John Berger’in BBC televizyon dizisinden uyarladığı ve görsel sanatların en ünlü kitaplarından birine dönüşen Görme Biçimleri, 3’ü sadece görsellerden oluşan toplamda 7 farklı deneme içeriyor.

İmgelerin geçmişten günümüze panoramasını çıkaran Görme Biçimleri; görsel hafızayı ve estetik zevkin şekillenme sürecini mercek altına alıyor. İlk bölümde düşüncelerimizin ve inançlarımızın bakışa olan etkisini irdeleyen Berger, sonrasında sanat yapıtlarında kadın çıplaklığının etkilerini, bu yapıtlarla birlikte gelişen erkek bakışını ve bu geleneğin toplumsal açılımlarını izliyor.

Görme Biçimleri, yağlı boya resimlerinde nesne ve burjuva zenginliği arasında sahip olma hazzı üzerinden bir bağ kuruyor. John Berger, bu bağın modern dünyadaki yansımalarını reklam sektörüne ve algıya yakından bakarak belirgin kılıyor.

4- SİNEMADA KURGU (İLKAY NİŞANCI)

sinemada kurgu ilkay nisanci

Günümüz Hollywood’unda başyapıt kabul edilen sayısız filmin, büyük bir fiyaskoya dönüşmenin eşiğindeyken kurgucuları tarafından nasıl kurtarıldığı hikayeleri yaygındır. En ünlü yönetmenlerin dahi ara sıra deneyip batırdıkları, çok farklı bir yetenek seti ve devasa bir sabır gerektiren zorlu bir süreç kurgu. Saplantılı bir şekilde parçalarla sürekli oynayarak, sahnenin ve filmin genel ritminin dengesini korumak ve aynı zamanda bu bölük pörçük yığından yeni bir dil yaratma çabası.

İstanbul Üniversitesi İletişim Fakültesi Radyo-Tv ve Sinema bölümünde dersler veren yönetmen ve kurgucu İlkay Nişancı, Teoride ve Pratikte Sinemada Kurgu kitabında bu sürece yakından bakıyor. Kurgu alanındaki kavramsal karışıklardan tarihsel gelişime, kuramsal yaklaşımlardan filmsel zamanın kurguyla bağlantısına geniş kapsamlı bir içerik sunan bu kitap; iki çekimi birbirine bağlama aşamasındaki teknik ve estetik kaygıları, kurgunun sinema dili için hayati işlevini irdelemek adına değerli bir adres.

3- COEN KARDEŞLER (WILLIAM RODNEY ALLEN)

COEN KARDESLER AGORA

Coen kardeşler, Fargo‘dan İhtiyarlara Yer Yok‘a, Büyük Lebowski‘den Barton Fink‘e sayısız başyapıt armağan etti sinema dünyasına. Kariyerlerinin başlangıcında çektikleri Blood Simpledan bu yana absürdün, ironinin, hiçliğin etrafında gezinen ve sürekli kendini -bir şekilde- yenileyen bir sinema onların yaptığı.

William Rodney Allen’ın derlediği Coen Kardeşler, ikilinin röportajları ve farklı yazarların eleştirilerinden oluşuyor. Joel ve Ethan’ın setteki iletişimini, yaratıcı süreçteki görev dağılımlarını, oyuncularla olan ilişkilerini ve filmleri üzerine fikirlerini okudukça, saf “Coen atmosferi”nin temellerini de anlamış oluyoruz. Coen filmografisi çevresinde kapsamlı bir çalışma.

2- SİNEMA ARAŞTIRMALARI (MURAT İRİ)

sinema arastirmalari murat iri

İstanbul Üniversitesi Öğretim Üyesi Murat İri’nin derlediği Sinema Araştırmaları, Türkçe’de yayınlanmış en yetkin sinema kitaplarından biri. Sinema kuramlarını, yaklaşımları, kavramları tarihsel bir süreç içinde ele alan derleme, akademisyenlerin farklı konular üzerine derin incelemeleriyle şekilleniyor.

Yeni gerçekçilik ve yeni dalga akımlarının politik açılımlarından marksizm ve sinema ilişkisine, Laura Mulvey’in meşhur makalesi çerçevesinde feminist kuramdan yıldız sistemine kadar birçok alana dair özgün yorumlar getiren ve sinemayla ilgilenen herkesin büyük keyifle okuyacağı bir kitap.

1- HANEKE HUZURSUZ SEYİRLER DİLER (NİLGÜN TUTAL CHEVIRON)

Sinema Dünyası Üzerine 5 Yetkin Kitap

Avusturyalı yönetmen Michael Haneke, kariyerinin başından beri Avrupa sinemasının en temel direkleri arasında yer aldı. Seyirciyle kurduğu kışkırtıcı ilişki ise her zaman sinema dünyasını yaptığı filmler üzerine düşünmeye ve tartışmaya itti.

Haneke Huzursuz Seyirler Diler, Türkçede yayımlanmış sınırlı Haneke kitapları arasında özel bir yerde duruyor. Yönetmenin sinema ve sanat hakkında görüşlerini derleyen farklı kitaplar bulunsa da, Nilgün Tutal Cheviron’un derlemesi, yönetmenin filmografisinin tüm parçalarına dokunuyor. Hazzın engellenmesi, şiddetin ele alınışı, burjuva despotluğu gibi Haneke temaları arasında dolaşmak için biçilmiş kaftan.

Film eleştirileri, listeler ve yönetmen dosyalarına göz atmak için sinema sayfamızı ziyaret edebilirsiniz.