David Lynch Filmlerinde Ses Kullanımı

Twin Peaks David Bowie

David Lynch filmlerinde ses kullanımı örneklerine yakından bakarak sesin tekinsiz doğasını takip ediyorum.

“Ne zaman sesler duysam, resimler görüyorum. Sonra, fikirler gelmeye başlıyor. Bu beni çılgına çeviriyor.”

Ses, sinemanın en güçlü araçlardan biri. Amerikalı yönetmen David Lynch’in filmleri, rüyayı andıran bir atmosfer ve tuhaf karakterlerle dolu olsa da öne çıkan unsur her zaman ses oldu.

Bu doğrultuda, bir an bile sessiz kalmamıza izin vermeyen tekinsiz anlarla dolu bu filmler, sesin anlatıya ne denli hakim olabileceğinin kanıtı olarak karşımıza çıkıyor.

David Lynch Filmlerinde Ses Kullanımı

Her Anı Duymak

David Lynch filmlerinde ses; anlatıdaki tezatları, rahatsız edici anları ve alaycı yapıyı sürekli canlı tutuyor.

Bu sesler seyircinin algısıyla devamlı oynuyor ve tatmin edici anları alaya alarak yok ediyor. Filmlerdeki diyalog tercihleri, tüm tuhaflığıyla Lynch sinemasının damıtılmış hali gibi:

Tuhaf ve bir yere varmayan sözler, anlamın yitip gittiği ve alabildiğine karanlık bir dünyayı işaret ediyor. David Lynch filmlerinde ses; olay örgüsüne içkin görünmeyen bir karakter, kafa karışıklığı yaratan bir anlatıcı olarak konumlanıyor.

David Lynch Filmlerinde Ses

Lynch; Blue Velvet (1986), Lost Highway (1997), Twin Peaks (1990) gibi birçok filminde Amerikan idealinin içini oymak istiyor.

Ses ile kurduğu katmanlı yapı bu amaca ustaca hizmet ediyor. Banliyö yaşamının refah dolu imgelerinin hemen ardından kafamızı karıştıran, bu dünyada bir şeylerin ters gittiğini vurgulayan anlar geliyor.

Açık, masmavi bir gökyüzünün üstüne elektrik kablolarının cızırtıları biniyor.

Çitlerle çevrilmiş güvenli evler, insanları selamlayan mutlu itfaiyeci, gülümseyen yüzler…

Blue Velvet‘in açılışında her şey yolunda gözüküyor. Ancak “saf” neşe, taşan bir hortumun, çimin altında kıpırdaşan böceklerin boğuk sesleriyle sekteye uğratılıyor.

Mükemmel aktarılan bu tezat, Amerikan kültürünün bastırılmış kimliğini açığa vuruyor.

David Lynch Filmlerinde Ses: Tekinsizin Tınısı

Yönetmen David Lynch, çarpıcı ilk filmi Silgi Kafa (1977) ile aynı derecede sıra dışı bir ses bandı yaratıyor.

Sürrealizm ve deneysellik unsurları yalnızca mizansen ve oyunculuklarla sınırlı değil.

Ses tasarımcısı Alan Splet ile çalışan Lynch, geleneksel enstrümanlardan kaçınıyor ve rahatsız edici, şaşırtıcı ve parlak bir ses duvarı oluşturmak için cam boru ve makine parçaları kullanıyor.

Mavi Kadife‘ye dönelim. Filmin müzikleri, David Lynch ve besteci Angelo Badalamenti arasındaki birçok iş birliğinin ilki.

Çalışmalarının kalitesi göz önüne alındığında Lynch’in neden yıllar içinde ona sık sık geri döndüğü açık.

Silgi Kafa‘ya kıyasla daha az deneysellik barındıran Mavi Kadife’de oldukça karmaşık ve incelikli bir ses kullanımı var.

Hassas ve “neşeli” anlarda bile, altta gizlenen korku ve tehdit duygusu belirgin. Bu tedirginlik hissi, filmin anlatısına da mükemmel uyum sağlıyor.

David Lynch Filmlerinde Ses Kullanımı

Düz Hikaye‘de (1999) ise sessizlik, yalnızlığı vurgulamak adına düzenli olarak karşımıza çıkıyor. Sessizlik, aynı zamanda ana karakter Alvin Straight’in kardeşiyle uzun yıllardır konuşmadığı gerçeğini yansıtan bir rahatsızlık aracı.

Ki bu sessizlik, Alvin’in kardeşiyle tanışmak için çıktığı yolculuğun ve yaklaşan sonun, yani ölümün nihai dinginliğini de vurguluyor.

David Lynch filmlerinde ses, sanayiden sıkça besleniyor. Usta yönetmenin röportajlarından ve filmlerinden şunu anlıyoruz:

Lynch, sanayinin imgelerine ve seslerine takıntılı.

Devasa fabrika makinelerinin, dumanın ve endüstriyel seslerin onu her zaman büyülediğini dile getiriyor. Yabancılaştırıcı endüstriyel ortam seslerini filmlerini tutarlı bir şekilde kullanıyor.

David Lynch Filmlerinde Ses

Birçok filminde sanayi imgesi farklı okumalara gebe:

Örneğin Twin Peaks‘in bölüm açılışlarında fabrika, sürekli çalışan ama hiçbir şey üretmeyen Amerikan toplumunu imliyor.

Modern sinemada sesi en katmanlı kullanan yönetmenlerin başında gelen David Lynch’in sinemasına ilgili okuyucular için Tekinsiz’in Sineması kitabı yararlı bir kaynak olabilir.

David Lynch filmlerinde ses kullanımı dosyasına benzer içerikler, film eleştirileri ve listeler için sinema sayfamızı ziyaret edebilirsiniz.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir