John Coltrane: Akşamüstü Müphem Bir Nesne

John Coltrane Caz

Bir hissin peşinden yola çıkarak caz tarihinin en etkili müzisyenlerinden John Coltrane’in müziğinin etkisi üzerine tefekküre dalıyorum.

Miles Davis’in Freddie Freeloader şarkısındaki solosuyla tanıdım Coltrane’i. Hemen ardından ise A Love Supreme geldi. Onun müziği bir şeyleri tanımlama takıntımın en karşıt noktasında yer alsa da nafile çabamın sonucu şuydu: ruha abanan çılgın bir yoğunluk. Bu yoğunluk hissi Coltrane’i daha fazla dinledikçe zihnimde daha kompleks bir an’a dönüştü. Güneşin yerini yavaşça karanlığa bırakmaya hazırlandığı, tanımlanması gerekmeyen bir sakinliğin içinde oradan oraya uçuşan hafif ve müphem bir nesneyi izlemek. Dünyanın bütün karmaşasını, zarafetini ve coşkusunu aynı anda barındıran bir müziği özümsemek.

Bu an’ın kökenlerine indiğimde Coltrane üzerine yazılmış harika bir tanıma ulaştım. Caz tarihçisi Joachim E. Berendt, Coltrane’in tonal sonsuzluk arayışının “bütün cümlelerini tek bir akor üzerine kuran ve bu nedenle hiçbir yerden gelmeyen, ama her yere gider gibi duran o ilahi monotonluk”ta olduğunu dile getirdi. (1) Ancak bu sonsuzluk arayışının onu hızlıca tükettiğini üzüntüyle kavradım. 1967’deki erken ölümüne kadar birçok farklı üslupla çalan; Hint müziğinden ilahi öğelere, avangarddan serbest caza uzanan bir spektruma sahip Coltrane’in ilham dolu müziği, geriye müphem bir nesne bırakmıştı.

John Coltrane: 5 Albüm & 5 Şarkı

“John Coltrane’den bekleyebileceğin -ve beklemen gereken- tek şey, beklenmedik olandır.” -Zita Carno (2)

John Coltrane doğaçlamalarında Avrupa müziğinden gelen tonaliteyi en üst dereceye kadar esnetti, neredeyse yırtacak kadar gerdi. (3) Caz müzisyeninin soloda birkaç dakikayı geçmemesi gerektiği önyargısını kıran John Coltrane, 41 yıllık ömrüne çığır açan sayısız eser sığdırdı.

Trane’i etkisi hiç eskimeyen albümleri ve şarkılarıyla anıyorum.

Live At The Village Vanguard – The Master Takes (1998)

john coltrane live at the village vanguard the master takes

Blue Train (1958)

john coltrane blue train

One Down, One Up: Live at the Half Note (2005)

john coltrane one down one up live at the half note

A Love Supreme (1965)

john coltrane a love supreme

My Favorite Things (1961)

john coltrane my favorite things

Favori 5 John Coltrane Şarkısı

  • Alabama – Live At The Birdland Jazzclub
  • Ascension – Edition I / Pt. 1
  • India – Live At The Village Vanguard
  • Moment’s Notice
  • Mr. P.C.

(1), (2), (3), Caz Kitabı Ragtime’dan Fusion ve Sonrasına, Joachim E. Berendt, Ayrıntı Yayınları

Folktan caza türler arasında gezinmek, Bob Dylan’dan Herbie Hancock’a uzanan müzisyen retrospektiflerine göz atmak için müzik sayfamızı ziyaret edebilirsiniz.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.