Duygular Sözlüğü: En İlginç Hisler

Tiffany Watt Smith’in kaleme aldığı Duygular Sözlüğü kitabında yer alan en ilginç hisler ve kökenlerine yakından baktık.

Queen Mary Üniversitesi’nin Duygular Tarihi Merkezi’nde araştırma görevlisi olan Tiffany Watt Smith, dünyanın her köşesine uğrayarak sayısız duyguyu ve bu duyguların kelimelerle olan bağını belirgin kılıyor. 154 duygudan oluşan sözlük; farklı kültürler, yaşayış biçimleri ve coğrafi koşullar gibi sayısız faktörün duyguları yansıtmada nasıl bir rol oynadığını irdeliyor.

Smith, geniş kapsamlı kitabında birçok duygunun kökenine inmeyi başarıyor. Ayrıca analizlerini antik ve modern dönem filozoflarının görüşleriyle çeşitlendiriyor. Geçmişten günümüze duyguların nasıl evrildiğini, anlamının değiştiğini eğlenceli biçimde yansıtıyor. Tüm bunların yanında günlük hayatın rutininden yetkin gözlemler devşirerek kitabını katmanlı hale getiriyor.

Kitap; şükran, utanç, cesaret gibi bilinen duyguların yanında farklı coğrafyalara özgü hisleri de inceliyor. Örneğin Papua Yeni Gineli Baining halkının awumbuk adını verdikleri duygu: Çok sevilen bir misafir gittiğinde çöken kasvet ve durgunluk. Bu ağır hissi içine çekmesi için ise gece dışarıya bir kase su bırakıyorlar.

FARKLI COĞRAFYALAR

Tiffany Watt Smith hissettiğimiz duyguların yaşadığımız çevre ve fonksiyonlarla paralel geliştiğini belirtiyor. İngilizce konuşulan dillerde doğal karşılanacak bazı duygular diğer dillerde karşılık bulamıyor. Mesela Perulu Machiguenga dilinde “endişe”yi tam olarak karşılayan hiçbir sözcük yok. Keza Gezelligheid duygusu: Kendinizi evinizde hissettiğiniz sıcak bir ortamda iyi arkadaşlarla bir arada olma hissi. Kuzey Avrupa dillerinde buna benzer sıcaklıkla bağlantılı birçok sözcüğün olması tabii ki tesadüf değil.

Galler dilinde hiraeth, insanın vatanına duyduğu derin bağı ifade ediyor. Yıllarca İngilizler tarafından sömürülmüş bir ülkenin kimliği için gayet anlaşılabilir.

Duygular Sözlüğü Tiffany Watt Smith

TUHAF DUYGULAR

Kitap, kültüre ve coğrafyaya göre çeşitlilik gösteren duyguların yanında insanın müphem ve tuhaf doğasını da inceliyor. İşte Duygular Sözlüğü kitabında yer alan en ilginç hisler…

İlinx: Ofisteki çöp kutusunu tekmelemekle doğabilecek, hafif yönünü şaşırma ve heyecanlı olma hali gibi garip heyecanları ifade ediyor.

Ngulu: Pintupi halkının yaşadığı, birinin intikam peşinde olduğundan şüphe edildiğinde hissedilen bir korku türü.

L’appel Du Vide: Yüksek bir uçurumun kenarından yürürken sizi aşağıya atlamaya iten dürtü.

Brabant: Geri tepeceğini bile bile kötü bir fikri uygulama arzusu.

Greng Jai: Tayland’da zahmet olacak diye karşıdaki kişinin yardımını kabul etme konusunda duyulan rahatsızlık.

Dolce Far Niente: Hiçbir şey yapmamanın verdiği zevk.

Yazarın duygular üzerine ilham verici TED konuşmasını buradan izleyebilirsiniz.

Diğer edebiyat içeriklerimize buradan ulaşabilirsiniz.

 

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir